รถสิบล้อบรรทุกได้กี่ตัน? เปรียบเทียบแต่ละประเภท พร้อมอัปเดตกฎหมายน้ำหนักบรรทุก ปี 2569

รถสิบล้อบรรทุกได้กี่ตัน? ตามพิกัดของกรมทางหลวง รถบรรทุก 10 ล้อ 3 เพลา ต้องมีน้ำหนักรวมทั้งคันไม่เกิน 25 ตัน โดยนับรวมตัวรถ ตัวถัง คนขับ และของที่บรรทุกทั้งหมด ไม่ใช่แค่น้ำหนักสินค้าเท่านั้น ส่วนรถบรรทุกประเภทอื่นบรรทุกได้ไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับจำนวนเพลาและล้อ Well Interparts สรุปพิกัดน้ำหนักรถบรรทุกครบทุกประเภท อัปเดตปี 2569 พร้อมเรื่องที่สิงห์รถบรรทุกควรรู้ก่อนออกวิ่งงาน

รถสิบล้อบรรทุกได้กี่ตันตามกฎหมาย?

สำนักงานควบคุมน้ำหนักยานพาหนะ กรมทางหลวง กำหนดให้รถสิบล้อ 3 เพลา มีน้ำหนักรวมทั้งคันไม่เกิน 25 ตัน จุดที่พลาดกันบ่อยคือเข้าใจว่า 25 ตันหมายถึงน้ำหนักสินค้า แต่ความจริงคือน้ำหนักทั้งคัน

น้ำหนักรวมทั้งคันกับของที่บรรทุกได้จริงต่างกันยังไง

น้ำหนักรวมทั้งคัน คือ ทุกอย่างบนตาชั่ง ทั้งรถเปล่า ตัวถัง น้ำมัน คนขับ และสินค้า ส่วนน้ำหนักที่ใส่ได้จริง คือ ส่วนที่เหลือหลังหักน้ำหนักรถออก ทั้งนี้รถสิบล้อเปล่าไม่มีน้ำหนักตายตัว ขึ้นอยู่กับรุ่นแชสซีและตัวถัง รถคอก กระบะดัมพ์ ตู้ทึบ หรือโม่ปูนหนักไม่เท่ากัน

• น้ำหนักที่ใส่ของได้จริง: พิกัดน้ำหนักรวม - น้ำหนักรถพร้อมตัวถัง
• น้ำหนักรถ: ดูได้จากช่อง "น้ำหนักรถ" ในเล่มทะเบียน หรือเอารถเปล่าเข้าตาชั่ง
• ตัวอย่าง: สมมติรถชั่งเปล่าได้ 11 ตัน จะเหลือใส่ของได้ไม่เกิน 25 - 11 = 14 ตัน

รถบรรทุกมีกี่ประเภท? เปรียบเทียบน้ำหนักบรรทุกของแต่ละแบบ

รถบรรทุกแบ่งประเภทตามจำนวนล้อและเพลา ที่พบบ่อยมี 8 ประเภท ตั้งแต่รถ 4 ล้อ 6 ล้อ 10 ล้อ 12 ล้อ ไปจนถึงรถพ่วงและรถกึ่งพ่วง 14-24 ล้อ แต่ละแบบบรรทุกได้ไม่เท่ากัน ยิ่งมีเพลาและล้อมาก น้ำหนักจะกระจายลงถนนได้ดี พิกัดที่บรรทุกได้จึงสูงขึ้น ตั้งแต่ 9.5 ตันสำหรับรถ 4 ล้อ ไปจนถึง 50.5 ตันสำหรับรถพ่วงขนาดใหญ่

ตารางเทียบน้ำหนักรวมสูงสุดของรถบรรทุกแต่ละประเภท

*รถกึ่งพ่วง 6 เพลา 22 ล้อ ได้ 45-50.5 ตัน ขึ้นกับระยะ King Pin (มีผลตั้งแต่ 1 ม.ค. 2558)

ที่มา: ประกาศผู้อำนวยการทางหลวง (ราชกิจจานุเบกษา 28 ธ.ค. 2548 และฉบับที่ 2 พ.ศ. 2552) สำนักงานควบคุมน้ำหนักยานพาหนะ กรมทางหลวง

รถสิบล้อขนดินได้กี่คิวถึงจะไม่เกินน้ำหนัก

ไม่มีจำนวนคิวตายตัวสำหรับรถทุกคัน เพราะขึ้นอยู่กับ 2 ปัจจัย คือ น้ำหนักรถเปล่าของแต่ละคัน และน้ำหนักดินต่อคิว ซึ่งต่างกันตามชนิดดินและความชื้น ดินเหนียวชื้นหรือดินที่โดนฝนจะหนักกว่าดินแห้ง วิธีที่แม่นที่สุดคือคิดจากน้ำหนักจริงหน้างาน ด้วยวิธีการดังนี้

1. ชั่งรถเปล่า เพื่อให้รู้น้ำหนักรถพร้อมกระบะ
2. ชั่งรถตอนเต็มในเที่ยวแรก หักน้ำหนักรถเปล่าออก แล้วหารด้วยจำนวนคิวที่ตัก จะได้น้ำหนักดินต่อคิว
3. นำ (25 ตัน - น้ำหนักรถเปล่า) หารด้วยน้ำหนักดินต่อคิว จะได้จำนวนคิวสูงสุดที่ไม่เกินพิกัด

กฎหมายน้ำหนักรถบรรทุกฉบับล่าสุดกำหนดอะไรบ้าง?

กฎหมายน้ำหนักรถบรรทุกที่ใช้อยู่ตอนนี้กำหนดไว้ 3 เรื่อง คือ น้ำหนักรวมสูงสุดของรถแต่ละประเภท น้ำหนักที่ลงแต่ละเพลา และโทษเมื่อบรรทุกเกิน

• น้ำหนักรวมสูงสุด: ตั้งแต่ 9.5 ตันสำหรับรถ 4 ล้อ ไปจนถึง 50.5 ตันสำหรับรถพ่วงและกึ่งพ่วง รถสิบล้อ 3 เพลาอยู่ที่ 25 ตัน
• น้ำหนักลงเพลา: เพลาเดี่ยวล้อคู่ไม่เกิน 11 ตัน เพลาคู่ไม่เกิน 20 ตัน และเพลาสามของหางกึ่งพ่วงไม่เกิน 25.5 ตัน
• โทษเมื่อบรรทุกเกิน: จำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ตามมาตรา 73/2 แห่ง พ.ร.บ.ทางหลวง

กฎหมายน้ำหนักรถบรรทุกปี 2569 มีอะไรเปลี่ยนจากเดิม

ณ เดือนตุลาคม 2569 พิกัดน้ำหนักรวมและน้ำหนักลงเพลายังใช้ตามประกาศชุดเดิม แต่สิ่งที่ขยับคือข้อเสนอเพิ่มบทลงโทษและการตรวจจับที่เข้มขึ้น

• ข้อเสนอเพิ่มค่าปรับ: กระทรวงคมนาคมเสนอแก้มาตรา 73/2 ให้ค่าปรับสูงสุดขึ้นเป็น 100,000-200,000 บาทตามลักษณะความผิด (พ.ย. 2566) แต่ต้องผ่านสภาก่อนจึงจะมีผล ตอนนี้ค่าปรับจึงยังเป็นอัตราเดิม
• ระบบตรวจจับ: กรมทางหลวงขยายระบบชั่งน้ำหนักขณะรถวิ่ง (WIM) คู่กับกล้องอ่านป้ายทะเบียน (LPR) ช่วงกลางปี 2567 ติดตั้งแล้ว 16 แห่ง เป้าหมาย 960 แห่ง

บรรทุกน้ำหนักเกินโดนปรับเท่าไหร่

การบรรทุกน้ำหนักเกินพิกัดมีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ นอกจากโทษตามมาตรา 73/2 แล้ว ถ้าไม่ปฏิบัติตามคำสั่งเจ้าพนักงาน เช่น ไม่หยุดรถให้ตรวจ จะผิดมาตรา 70 อีกกระทง โทษจำคุกไม่เกิน 3 เดือน หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ยังไม่รวมค่าขนถ่ายของส่วนเกินและเที่ยววิ่งที่หายไป

ด่านชั่งน้ำหนักตรวจอะไรบ้าง?

ด่านชั่งน้ำหนักตรวจ 2 อย่าง คือ น้ำหนักรวมทั้งคันและน้ำหนักที่ลงแต่ละเพลา เทียบกับพิกัดของรถประเภทนั้น โดยรถต้องขึ้นเครื่องชั่งตอนจอดนิ่ง ระบบจะอ่านป้ายทะเบียนและประเภทรถ แล้วแสดงน้ำหนักบนจอ ถ้าเกินพิกัด จอจะขึ้นคำว่า "หนักเกิน" พร้อมเสียงสัญญาณ จากนั้นเจ้าหน้าที่จะตรวจละเอียดต่อ นอกจากนี้บางจุดยังใช้เครื่องชั่งแบบ Spot Check ชั่งแยกรายเพลาด้วย

น้ำหนักกดเพลาคืออะไร ทำไมเกินได้แม้น้ำหนักรวมไม่เกิน

น้ำหนักกดเพลา (Axle Load) คือ น้ำหนักที่ลงถนนผ่านเพลาแต่ละชุด ยิ่งน้ำหนักลงเพลามาก ผิวทางยิ่งเสียหายเร็วขึ้นมากกว่าน้ำหนักที่เพิ่มขึ้น กฎหมายจึงคุมทั้งน้ำหนักรวมและน้ำหนักลงเพลา ตัวอย่างเช่น รถสิบล้อที่น้ำหนักรวมยังไม่ถึง 25 ตัน แต่กองของไว้ท้ายกระบะ เพลาคู่ด้านหลังอาจรับน้ำหนักเกิน 20 ตันจนผิดพิกัดได้ ทางที่ดีคือต้องจัดของให้น้ำหนักกระจายทั่วกระบะ ไม่กองไว้จุดเดียว

บรรทุกน้ำหนักเกินบ่อย ๆ ส่งผลเสียต่อรถสิบล้อตรงไหนบ้าง?

บรรทุกเกินบ่อย ๆ เร่งการสึกของ 3 จุดที่รับน้ำหนักโดยตรง คือ แหนบ ช่วงล่าง และเบรค เท่ากับดึงอายุอะไหล่มาใช้ล่วงหน้า

แหนบรถบรรทุก

แหนบที่รับโหลดเกินซ้ำ ๆ เหล็กสปริงจะล้าจนคืนตัวไม่สุด รถจึงทรุด ควรเปลี่ยนแหนบบรรทุกเมื่อ

• รถเปล่าแต่ท้ายต่ำหรือเอียงข้างกว่าปกติ
• แผ่นแหนบมีรอยร้าว แตก หรือหัก
• สาแหรก (U-Bolt ตัวยึดแหนบกับเพลา) หลวมบ่อย
• วิ่งแล้วกระแทกแรงหรือโยนผิดปกติ

ช่วงล่าง

ชิ้นส่วนช่วงล่างรถบรรทุกอย่างหูแหนบ บู๊ช และสลัก รับแรงเพิ่มตามน้ำหนัก บู๊ชหลวมทำให้ศูนย์ล้อเพี้ยน ยางสึกไม่เท่ากัน ถ้ามีเสียงก๊อกแก๊กตอนผ่านหลุมหรือยางกินด้านเดียว ควรตรวจช่วงล่างทั้งชุด ถ้าต้องเปลี่ยนอะไหล่ช่วงล่าง ให้ดู 3 ข้อนี้

• สเปกตรงรุ่นรถและน้ำหนักงานจริง
• มีแบรนด์และที่มาชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นของแท้หรือ OEM
• มีรับประกันและแนะนำสเปกได้

ระบบเบรค

รถยิ่งหนัก ระยะเบรคยิ่งยาว และผ้าเบรคร้อนจนเฟดได้ตอนลงเขา รถวิ่งงานหนักควรตรวจผ้าเบรครถบรรทุกถี่กว่ารถวิ่งเบา ไม่เกินรอบเช็กระยะของผู้ผลิต และเช็กเบรคลมทุกวันก่อนออกรถ

• เกจแรงดันลมขึ้นถึงระดับทำงานก่อนออกรถ
• ไม่มีเสียงลมรั่วรอบหม้อลมเบรครถบรรทุกและข้อต่อสายลม
• ระบายน้ำออกจากถังลมเป็นประจำ

สรุป

รถสิบล้อ 3 เพลาบรรทุกได้น้ำหนักรวมไม่เกิน 25 ตัน ส่วนรถประเภทอื่นมีพิกัดตั้งแต่ 9.5 ตันไปจนถึง 50.5 ตัน กฎหมายปัจจุบันควบคุมทั้งน้ำหนักรวมและน้ำหนักลงเพลา ด่านชั่งจึงตรวจทั้งสองค่า การบรรทุกตามพิกัดจึงช่วยทั้งเรื่องกฎหมาย และยืดอายุอะไหล่สิบล้ออย่างแหนบ ช่วงล่าง และระบบเบรค ถ้าถึงรอบต้องเปลี่ยน Well Interparts มีอะไหล่ครบทั้งของแท้และ OEM ให้เลือกตามสเปกการใช้งานจริง

ปรึกษาสเปกอะไหล่กับ Well Interparts

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

1. รถสิบล้อบรรทุกได้กี่ตันตามกฎหมาย?

รถบรรทุก 10 ล้อ 3 เพลา มีพิกัดน้ำหนักรวมไม่เกิน 25 ตัน หรือ 25,000 กิโลกรัม ตามที่สำนักงานควบคุมน้ำหนักยานพาหนะ กรมทางหลวงกำหนด ตัวเลขนี้นับรวมน้ำหนักรถเปล่า ตัวถัง คนขับ และสินค้า ไม่ใช่น้ำหนักสินค้าอย่างเดียว

2. น้ำหนักที่กฎหมายกำหนดนับรวมน้ำหนักตัวรถด้วยไหม?

นับรวม พิกัดตามกฎหมายเป็นน้ำหนักรวมทั้งคันที่ชั่งได้บนตาชั่ง ของที่ใส่ได้จริงจึงเท่ากับพิกัดลบน้ำหนักรถพร้อมตัวถัง ดูน้ำหนักรถได้จากเล่มทะเบียน หรือเอารถเปล่าไปชั่งเพื่อให้ได้ตัวเลขที่แม่นที่สุด

3. รถบรรทุกน้ำหนักเกินโดนปรับเท่าไหร่?

ตาม พ.ร.บ.ทางหลวง พ.ศ. 2535 และที่แก้ไขเพิ่มเติม มาตรา 73/2 มีโทษจำคุกไม่เกิน 6 เดือน หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ กระทรวงคมนาคมเคยเสนอเพิ่มค่าปรับสูงสุดเป็น 100,000-200,000 บาท (พ.ย. 2566) แต่ต้องผ่านการแก้กฎหมายก่อนจึงจะมีผล

4. รถสิบล้อขนดินได้กี่คิว?

ขึ้นกับน้ำหนักรถเปล่าและน้ำหนักดินต่อคิว ซึ่งต่างกันตามชนิดดินและความชื้น ให้ชั่งรถเปล่าและรถเต็มเที่ยวแรกเพื่อหาน้ำหนักดินต่อคิว แล้วเอาน้ำหนักที่เหลือให้ใส่ของหารด้วยค่านี้ จะได้จำนวนคิวสูงสุดที่ไม่เกิน 25 ตัน

5. แหนบรถสิบล้อทรุดควรเปลี่ยนตอนไหน?

ควรเปลี่ยนเมื่อรถเปล่าแต่ท้ายต่ำหรือเอียงกว่าปกติ แผ่นแหนบมีรอยร้าวหรือหัก สาแหรกหลวมบ่อย หรือวิ่งแล้วกระแทกแรงผิดปกติ แหนบที่ทรุดแล้วรับน้ำหนักได้น้อยลง และทำให้ช่วงล่างกับยางเสียหายตามไปด้วย

6. รถสิบล้อวิ่งงานหนักควรเช็กผ้าเบรคและหม้อลมเบรคบ่อยแค่ไหน?

เช็กระบบเบรคลมทุกวันก่อนออกรถ ทั้งเกจแรงดันลม เสียงลมรั่ว และการระบายน้ำในถังลม ส่วนผ้าเบรคควรตรวจตามรอบเช็กระยะของผู้ผลิตเป็นอย่างน้อย และตรวจถี่ขึ้นถ้าวิ่งบรรทุกหนักหรือลงเขาบ่อย